یک وضعیت شوک
تنها اتفاقی بد برای ما نیست
بلکه چیزی است که ما را از حالت عادی خارج می‌کند
مانند زمانی که حافظه‌مان را از دست می‌دیم یا حالت تهوع می‌گیریم
...چیزی که ما را حواس‌جمع، گوش‌به‌زنگ می‌سازد و بیرون از شوک‌زده قرار می‌دهد
حافظه‌ی ماست
بنابراین این دوره بحرانی که در آن هستیم
زمان خوبی است برای اندیشیدن به تاریخ
درباره پیوستگی وقایع و درباره ریشه‌ها
زمان خوبی است که خودمان را از
منظر ستیزهای طولانی انسان ببینیم
دکترین شوک
بر اساس کتاب نائومی کلاین
داستان ما در روز اول ژوئن ۱۹۵۱ آغاز می‌شود
زمانی که نماینده آژانس‌های اطلاعاتی غربی در هتل ریتز کارلتون مونترال
به صورت مخفیانه با دانشگاهیان دیدار کرد
این نشست برای کمک به بودجه تحقیقات نظامی
درباره "محرومیت حسی" در دانشگاه مک گیل انجام شد
محرومیت حسی به‌راستی راهی برای ایجاد نوعی یکنواختی بی‌نهایت است
به دلیل از دست‌دادن ظرفیت‌های حیاتی
وضوح تفکر از دست می‌رود
و افرادِ تحت آزمایش از نداشتن تخیلات روزانه رنج می‌برند
و وقتی شما بیماری داری که حتی توانایی تخیلِ روزانه را ندارد در راه بدی قدم گذاشته‌ای
من فکر کردم در آزمایش‌ها، ممکن است
مسائلي كه با درد و ناراحتي‌هاي جسماني همراه‌اند
از شرايط محروميت حسیِ تحت مطالعه، قابل تحمل‌تر باشند
دکتر هب تصمیم گرفت تحقیقات را متوقف کند
وقتی پیشنهاد دادم که این پدیده می‌تواند یک سلاح وحشتناک باشد
تصوری از آینده آن نداشتم
اما آزمایش‌ها در دانشگاه مک گیل به دلیل
جاه‌طلبی‌های دکتر اِوان کامرون ادامه پیدا کرد
او این آزمایش‌ها را بیش از پیش جلو برد
ما کارمان را بر این مهم متمرکز کردیم که بفهمیم آیا سوژه می‌تواند
در هر نقطه‌ای که می‌خواهد برخیزد یا خیر
بیماران دکتر کامرون خوش‌شانس نبودند
مؤسسه‌ی حافظه‌ی "آلان"، جایی که او در آن کار می‌کرد،
به یک زندان خوفناک بدل شده بود
جایی که کامرون آزمایش‌های عجیب خود را بر روی بیماران روانی انجام می‌داد
کامرون می‌خواست ذهن بیماران خود را کاملاً پاک کند
بنابراین او توانست آن‌ها را به "لوح ساده اولیه" بازگرداند
جانین هوارد مادر چهار فرزند بود
که از افسردگی پس از زایمان رنج می‌برد
به خودم لرزیدم وقتی شنیدم که به من می‌گویند
"شما فردا تحت شوک‌درمانی قرار خواهید گرفت"
به خودم می‌لرزیدم و به شدت از آن ترسیده بودم
در اتاق دیگری به هوش آمدم
همه‌چیز با دَرهم و غمگین شده بود
آن کار مرا غمگین‌تر از قبل کرده بود
مثلِ زامبی‌ها شده بودم
کامرون شوک‌درمانی را با خواب درمانی ترکیب کرده بود
و یک پیام ضبط‌شده را مکرراً تکرار می‌کرد
می‌گفت: «جانین، جانین
«تو داری از مسئولیت‌ات فرار می‌کنی
«تو نمی‌خواهی مراقب شوهر و بچه‌هات باشی»
این پیام، بدون تغییر یک‌سره تکرار می‌شد
انگار که شما در حال بازجویی‌شدن بودید
بله، بازجویی. اما با چه مقصودی؟
مدت زمان زیادی نبود که سازمان سیا تحقیات کامرون را در دستور کار قرار داده بود
بسیاری از این تکنیک‌ها در سازمان کوبارک مورد استفاده قرار گرفت
"راهنمای بازجویی سازمان ضد جاسوسی"
:چند کلمه از این راهنما
این فرضیه بنیادی این دفترچه است
که این تکنیک‌ها در اصل، روش‌هایی برای نفوذ سریع به عمق شخصیت افراد هستند
در این حالت وقفه‌ای به وجود می‌آید که ممکن است بی‌نهایت کوتاه باشد
وقفه علائم حیاتی
نوعی شوک روانی یا سکته
همه‌ی بازپرس‌ها این حالت را تأیید کرده‌اند
و در این لحظه مظنون آماده است که
قبل از دریافت شوک بعدی اطلاعات خود را ارائه دهد
آن دکتر شوک دیگر
در همان زمانی که دکتر اِوان کامرون در مونترال در حال هدایت آزمایش‌ها بود
.به‌ شکلی دیگر از به‌کارگیری شوک، در فاصلهء نه‌چندان دوری از آن‌جا پی‌گیری می‌شد
میلتون فریدمن" در دانشگاه شیکاگو اقتصاد درس می‌داد"
او باور داشت که شوک درمانی اقتصادی می‌تواند جوامع را
برای پذیرش یک نظام سرمایه‌داری ناب‌تر آماده کند
در اکتبر 2008
در میانه بزرگترین بحران مالی بعد از 1929
نائومی کلاین به دانشگاه شیکاگو رفت
تا درباره میلتون فریدمن حرف بزند
وقتی میلتون فریدمن 90 ساله شد
جرج بوش"، تولدش را در کاخ سفید برگزار کرد"
و همه سخنرانی کردند. از جمله جرج بوش
اما بهترین سخنرانی متعلق به "دونالد رامسفلد" بود
من آن بخش از سخنرانی رامسفلد را دوست دارم
که گفت: "میلتون تجسم این حقیقت است
".که ایده ها عواقب دارند
چیزی که اینجا می‌خواهم بگویم این است که
آشوب اقتصادی که همین الآن در وال‌استریت
مِین استریت" و واشنگتن می‌بینیم"
به دلایلی اتفاق افتاده و
نظریات میلتون فریدمن از جملهء آن‌ها است
سقوط وال‌استریت در سال 1929 باعث رکود اقتصادی دهه 30 شد
"محور رسالهء فریدمن، مخالفت او با "سیاست جدید
رئیس جمهور "روزولت" در اولین نطق ریاست جمهوری او بود
بزرگترین وظیفه اولیه ما این است که مردم را به سر کار بفرستیم
این مشکل غیرقابل‌حلی نخواهد بود اگر با آن خردمندانه و شجاعانه برخورد کنیم
اعتقاد راسخ من این است که
تنها چیزی که ما را می‌ترساند
خود ترس است
"تحت تأثیر اقتصاددانی به نام"جان مینارد کینز
روزولت یک برنامه استخدام عمومی را شروع کرد
تا مردم را به سر کارهاشان برگرداند
امروز، بحران اقتصادی از حافظه‌ها محو می‌شود
میلیون‌ها مرد و زن، کار پیدا می‌کنند
و با امید و اطمینان
به آن سادگی نبود. رکود تا جنگ جهانی دوم ادامه پیدا کرد
اما بعد از جنگ، طرح مارشال، مدل آیین‌نامه دولتی و
و نفوذ به اروپای کینز را گسترش داد
اصول او حتی در دورترین نقاط مورد قبول واقع شد
اما در دپارتمان اقتصاد دانشگاه شیکاگو این اتفاق نیفتاد
میلتون فریدمن از این دانشگاه، جنگی را علیه "سیاست جدید" روزولت شروع کرد
فریدمن عضو گروهی بود که جامعه مونت پِلِرین نام داشت
که توسط یک اقتصاددان استرالیایی به نام فردریک ون هایک رهبری می شد
آن‌ها معتقد بودند که اگر دولت، از ارائه خدمات صرف نظر کند
و مدیریت بازار را متوقف کند
.اقتصاد خودش را درست خواهدکرد
در دهه 50، آن‌ها بیمار به نظر می رسیدند
اما در 30 سال گذشته
نظریات آنها به دکترین‌های اقتصادی تبدیل شده بود
محور دکترین شوک
افسانه هایی است که به ما قالب کرده اند
درباره این سیاست‌های رادیکال که امروز تمام دنیا را فراگرفته
سیاست‌هایی که جهان را به وسیله آزادی و دموکراسی نگرفته است. بلکه
این سیاست‌ها به شوک، به بحران و به وضعیت اضطراری نیاز داشته است
میلتون فریدمن به ارزش "بحران" پی برد
تنها یک بحران واقعی یا ذهنی، می تواند باعث ایجاد تغییرات واقعی شود
وقتی آن بحران روی داد
فعالیتی که صورت می‌گیرد بستگی به طرح‌هایی دارد که به صورت آماده در دست هستند
آزمایش اول: شیلی
در شیلی بود که هواداران نظریه فریدمن برای اولین بار یاد گرفتند
که چگونه یک شوک یا بحران را در ابعادی وسیع رقم بزنند
دانشگاه شیلی
معمولاً، رسانه‌های مرتبط با نئولیبرالیزم و روزنامه‌نگاران آن
به شیلی توجه نمی‌کنند
آن‌ها بیشتر ترجیح می‌دهند که درباره "تاچر" و "ریگان" صحبت کنند؛ چون اینطوری جذاب تر است
در دهه های 50 و 60
سیاست‌های پیشرفت توسعه شیلی، در منطقه، یک مدل شده بود
دولت در بخش سلامت، آموزش و صنعت صاحب اختیار بود
شرکت‌های آمریکایی از به خطر افتادن سرمایه‌گذاری‌های خود نگران بودند
در واکنش، وزارت امور خارجه ایالات متحده
شروع کرد به حمایت مالی از دانشجویان شیلیایی و دیگر دانشجویان در آمریکای جنوبی
این کار برای مطالعهء اقتصاد بازار آزاد میلتون فریدمن انجام می شد
دانشگاه شیکاگو با دانشگاه کاتولیک شیلی
یک توافق‌نامه امضا کرده بود
تعدادی از بهترین دانشجویان شیلیایی به دانشگاه شیکاگو فرستاده می‌شدند
آن‌ها توسط ما آموزش دیدند و به مدرک پی اچ دی نائل می‌آمدند
و پس از آن به شیلی باز می‌گشتند
دپارتمان اقتصاد دانشگاه کاتولیک سانتیاگو
تبدیل به یک شیکاگوی کوچک شده بود
آرنولد هربرگر، اقتصاددان مسئول برنامه
خود را "مبلغ وقف شدهء جدی" نامید
در سال 1970، دولت وحدت محبوب سالوادور آلنده
توانست برای ملی‌کردن بخش‌های بزرگی از اقتصاد، در انتخابات پیروز شود
بیش‌تر شرکت تلفن شیلی متعلق به شرکت آی تی تی ایالات متحده بود
آی تی تی برای جلوگیری از رئیس‌جمهورشدن آلنده تلاش زیادی کرد
که البته این کار توسط رئیس جمهور نیکسون در کاخ سفید پشتیبانی می‌شد
من آن‌جا نبودم. اما می‌توانم به شما بگویم
که واقعاً چه اتفاقی در حال وقوع بود
او به سازمان سیا دستور داد که از کاندیداتوری آلنده جلوگیری کند
درواقع، آنها تلاش کردند که دقیقاً بعد از انتخاب‌شدن آلنده
ما را به نظامیان شیلی متصل کنند
با وجود همهء تلاشهای سیا، آلنده سوگند ریاست جمهوری خورد
ریچارد نیکسون به رئیس سیا دستور داد که یک حادثهء اقتصادی درست کند
نیکسون رئیس جمهور آمریکا و من رئیس جمهور شیلی هستم
من هیچ مشکلی با آقای نیکسون ندارم
البته فقط تا زمانی که به رئیس جمهور شیلی احترام بگذارد
جذب آمادگی برای کودتای نظامی شروع شد
پسران شیکاگو"ی شیلیایی شروع به کار کردند"
و یک طرح اولیه به نام "آجر" تهیه کردند
با کمک‌های مالی ایالات متحده همه چیز برای بی‌ثباتی اقتصادی
انجام شده بود
رانندگان کامیون اعتصاب کردند
کارخانه‌ها و فروشگاه‌ها از کار باز ایستادند
یک کودتای نافرجام در 29 ژوئن سال 1973 انجام شد
و سپس در 11 سپتامبر، ارتش با فرماندهی ژنرال پینوشه
به کاخ ریاست جمهوری حمله کرد
شوک جنگ
شیلی به مدت 41 سال بی‌وقفه از حکومت دموکراسی صلح‌آمیز لذت برده بود
و حالا با خشونت سرنگون می‌شد
پینوشه و حامیان او کودتا را مانند جنگ تعریف کردند
این بی‌تردید یکی از طرح‌های شوک بود
"یک مدل شیلیایی "شوک و بهت
سالوادور آلنده
کاری که امروز توسط نیروهای ارتش انجام شد برآمده از حس میهن‌پرستی آن‌ها
و برای نجات کشور از آشوبی بود
که توسط دولت کمونیست سالوادور آلنده به راه افتاده بود
پسران شیکاگو" طرح اولیهء خود موسوم به "آجر" را به پینوشه تحویل دادند"
در روزهای بعد
بیش از 13000 مخالف را بازداشت و زندانی کردند
هزاران زندانی در استادیوم ملی نگهداری می‌شدند و بسیاری شکنجه شدند
شیلی در تمام دنیا بدنام شده بود
چند نفر زندانی اینجا وجود دارد؟
با آغاز نوامبر 5000 زندانی آزاد شدند
و 900 نفر آنها به دیگر مراکز بازداشت فرستاده شدند
کم‌تر از یک ماه بعد، فیفا به شیلی
اجازه داد که بازی مقدماتی جام جهانی را در همان استادیوم انجام دهد
رقيب آنها، یعنی اتحاد جماهیر شوروی، قبول نکرد که در آن زمین بازی کند
سپس، به شیلی اجازه داده شد که به دروازهء خالی گل بزند و
درنهایت به فینال مسابقات جام جهانی سال 1974 راه یافت
شوک اقتصادی
با توجه به این‌که مردم شوك‌زده بودند
پينوشه سياست‌هاي پيشنهادي "پسران شيكاگو" را تحميل كرد
كنترل قيمت‌ها را برداشت و شركت‌هاي دولتي را فروخت
.موانع واردات را برداشت و هزينه‌هاي دولت را قطع كرد
.بعد از مدتي، فريدمن به صورت آشكار اهميت آزمايش انجام‌شده در شيلي را تأييد كرد
اين اولين بار بود كه حركت به سمت كمونيسم
.با اقتصاد بازار آزاد جابه جا مي‌شد
اما كار نكرد. يك سال بعد تورم 375% بود
.بالاترين نرخ تورم در جهان
.بنابراين در مارس 1975، هربرگر و فريدمن به سانتياگو رفتند
او از تعبيري استفاده كرد كه قبل از آن
.در يك بحران اقتصادي در دنياي واقعي رايج نبود
او نام "شوك درماني" را به كار برد
او گفت كه مثل يك دكتر رفتار كرده
و كشوري را كه از يك بيماري مسري رنج مي‌برده نجات داده است
و يك دارو براي آن تجويز كرده است
فريدمن نوشته است كه پينوشه مجذوب
.نظريهء شوك‌درماني شده بود
.اما او به دليل بیكاري موقت ايجاد شده مضطرب بود
به سرعت معلوم شد كه با سياست‌هاي فريدمن
.ثروتمندان، با ضرر رساندن به فقرا پولدارتر شده‌اند
طبق محاسبات انجام‌شده، يك خانواده براي زندگي
نزدیک 74% از درآمد خود را صرف خريد نان مي‌كردند
.مواردي مانند كرايهء اتوبوس و نوشيدن شير به كالاهاي لوكس تبديل شده بودند
پينوشه خودش را حتي از شر شير رايگان مدارس هم خلاص كرد
اقدامي كه سياست‌ستيزگرايانهء وزارت آموزش كودكان در بريتانيا را
به دوست او تبديل كرد
به منظور اجراي اين سياست‌هاي اقتصادي
.بايد دشمنی برای ترساندن تراشیده می شد
من فكر نمي‌كنم كه پيروزي نهايي
عليه ماركسيسم به وقوع پيوسته باشد
ماركسيسم مانند يك شبح است
كه به سختي مي‌توان آن را به چنگ آورد
حتي در تله انداختنش هم غيرممكن است
فريدمن و هربرگر مي‌گويند كه اقتصاد بازار آزاد
.دست در دست آزادي و دموكراسي دارد
اما در شيلي
جايي كه نظريات آن‌ها در يك فضاي ديكتاتورگونه و نظامي اجرا شد
.نتيجهء عكس حاصل شد
اكثر كشورهاي آمريكاي لاتين، ارتباط مستقيمي بين
شوك اقتصادي كه ميليون‌ها نفر را بدبخت مي‌كرد و
فشار وارده بر كساني كه به نوع ديگري از جامعه باور داشتند، مي ديدند
.يكي از آن‌ها اورلاندو لِتِلير بود
.لِتِلير سفير آلنده در واشنگتن بود
او قبل از اینکه دوباره به آمریکا فرستاده شود
.یک‌سال زندانی پینوشه بود
:در 1976، لِتِلير نوشت
طرح اقتصادي كه تا به حال در شيلي به اجرا در آمده"
فقط با كشتن هزاران نفر
و برپايي مراكز بازداشت در كل كشور
".و بازداشت بيش از 100هزار نفر در سه سال مي‌توانست صورت پذیرد
.كم‌تر از يك ماه بعد، لتلير توسط بمبي كه در خودرو وي بود كشته شد
يك بمب قدرتمند، امروز در يك اتومبيل
كه به تنهايي در جادهء خلوت سفارت آمريكا در حال حركت بود منفجر شد
اين شيليايي، اورلاندو لتلير بود
كه در ماه‌هاي گذشته وزير خارجه شده بود
يكي از آخرين بازماندگان رژيم ماركسيستي آلنده
مايكل تون لي، يكي ازاعضاي پليس مخفي پينوشه
پشت اين بمب‌گذاري بود
او با يك پاسپورت تقلبي، با هماهنگي سيا وارد آمريكا شده بود
آيا به سيستم قضايي شيلي اعتماد داري؟
اعتماد كامل دارم
به عنوان يك ميهن‌پرست، به عنوان يك مبارز ضد ماركسيست و به عنوان يك پشتيبان حزب
با وجود اين همه اعتماد, تون لي توسط ايالات متحده مسترد شد
.و به خاطر قتل لتلير زنداني شد
پينوشه به صورت يك ديكتاتور نظامي 17 سال بر شيلي حكمراني كرد
اما هربرگر در يك مصاحبه او را تكذيب می‌کند
وقتي كه يك سيستم اقتصاد كاملا آزاد داريد"
"شما نمي‌توانيد براي مدت طولاني از سركوب استفاده كنيد
در همان سالي كه لتلير به قتل رسيد
.ميلتون فريدمن برندهء جايزهء نوبل اقتصاد شد
شما مردم اطلاعات درستي از اتفاقاتي كه افتاد نداريد
اجازه دهيد چند واقعيت را به شما بگويم
يك: از طرف دانشگاه‌هاي شيلي، قبل از اينكه بروم آنجا
به من دو مدرك افتخاري پيشنهاد شد
آن‌ها را قبول نكردم. زيرا آن دانشگاه‌ها
در بخش‌هايي، با بودجه هاي عمومي حمايت مي‌شدند
و من نمي‌خواستم كه از طرف من هيچ حمايتي براي
.سيستم سياسي شيلي وجود داشته باشد
من نه نمایندهء شیلی هستم و نه مشاور شیلی
و من هیچ تعهدی به دولت شیلی ندارم
!فریدمن به خانه ات برگرد
برای این حادثه متأسفم
می‌توانست خیلی بدتر از این باشد
شیوع انقلاب
آنچه که در "دکترین شوک" سعی می‌کنم انجام دهم
بیان تاریخ
چگونگی مسلط‌شدن این جریان وحشیانهء سرمایه‌داریِ ناب
. و لجام‌گسیخته بر جهان است
شیلی تنها کشور آمریکای جنوبی نبود
که سیاست‌های مدرسهء شیکاگو را پذیرفته بود
شاگردان فریدمن موقعیت های کلیدی در برزیل
.و پست‌های مشورتی دولت اوروگوئه را حفظ کردند
سپس، در 24 مارس 1976
یک کودتای نظامی باعث سرنگونی دولت
.ایزابل پرون در آرژانتین شد
این کودتا حاصل اتحاد سه ژنرال از سراسر کشور
.به رهبری ژنرال ویدلا بود
.پسران شیکاگو صاحب پستهای کلیدی اقتصادی در دولت نظامی ویدلا شدند
.آنها همهء فرصت‌های عمدهء اقتصادی و مهندسی اجتماعی را تصرف کردند
ظرف مدت یک‌سال بعداز کودتا، دستمزدها با 40% کاهش ارزش روبرو شد
.کارخانه‌ها بسته شدند و فقر گسترش یافت
در شیلی، مردم برای پذیرش این
.سیاستهای اقتصادی، تهدید می‌شدند
.ژنرال ویدلا توانست تجربیات پینوشه را بیاموزد
او تاکتیک بازداشت و زندانی‌کردن مردم را پذیرفته
.به طوری که مردم را در نهان و آشکار ترسانده بود
.دستگیری‌های ضربتی، اغلب در روز روشن انجام می‌شد اما آنها همیشه می‌توانستند وجود آن را انکار کنند
.ما از جامعه ی آرژانتین دفاع می‌کنیم
.قوانین این بازی برخلاف عرف است
.ما به دنبال درگیری و دامن زدن به آن نیستیم
بسیاری از تکنیک‌هایی که توسط نظامیان شیلیایی و آرژانتینی استفاده می‌شد
.در یک مدرسهء نظامی آمریکایی تدریس می‌شد
تکنیک‌های شکنجه‌ای که تدریس می شد
شامل تجاوز، برهنه‌کردن
شکنجه با اشیای تیز
.شکستن استخوان‌ها، سوراخ‌کردن چشم و داغ‌گذاشتن بود
در آمریکای لاتین رژیمهای مختلفی وجود دارد که در حال نقض حقوق بشر هستند
قتل‌های سیاسی، شکنجه، تبعید، زندانی کردن بدون محاکمه
از تکنیک‌هایی استفاده می شود که احتمالاً در این‌جا تدریس شده‌اند
ممکن است شما درست بگویید. اگر می‌توانید بگویید که این‌ها مهارت‌هایی است که ما
در این‌جا آموزش می‌دهیم، خب من انکار نمی‌کنم
استفاده از شکنجهء سرباز دشمن
.برای به‌دست‌آوردن نوعی برتری نظامی است
.من فکر می‌کنم این کار قابل توجیه و هوشمندانه است
اما کمی دورتر از محل درگیری، استفاده از تکنیک‌های شکنجه
صرفاً برای ترساندن مردم، یک کار کاملا اشتباه،
.غیر اخلاقی و قبیح است
اما در آرژانتین و شیلی
این تکنیک‌ها فقط برای سربازان و تروریست‌ها استفاده نمی‌شد
.بلکه حتی برای دانشجویان و اعضای اتحادیه‌ها به کار می‌رفت
.این تکنیک‌ها در برابر کسانی که مخالف سیاست‌های اقتصاد بازار آزاد رژیم بودند اعمال می‌شد
.در سال 1978، حکومت نظامی آرژانتین میزبان جام جهانی شد
بازی فینال در استادیومی برگزار شد که فاصلهء آن تا
.بزرگ‌ترین مرکز بازداشت کشور یک مایل بود
.جایی که هزاران نفر از زندانیان در اتاق‌های شکنجه نگه‌داری می‌شدند
فریادهای تماشاچیان فوتبال ...
.صدای ناله و فریاد زندانیان را خاموش می‌کرد و این حقیقت است
بهترین جام جهانی، یک سازماندهی خارق العاده
هزاران پرچم
هزاران صدای خراشیده از فریاد
تعداد 25 نفر آرژانتینی با یک رنگ
آبی روشن و سفید
فوتبال برای کشور ما یک معجزه است
کشور افسانه‌ای ما
...که دیگران به آن انتقاد می‌کنند
.و این‌گونه آرژانیتن در زمان رژیم تروریستی خود یک گام از شیلی پیش افتاد
در میان بازداشت شدگان صدها زن باردار وجود داشت
.که اجازه داشتند قبل از به قتل‌رسیدن بچه‌های خود را به دنیا بیاورند
همهء آن زنان حامله اجازه داشتند
در همان زندان زايمان كنند
.تا حكومت بتواند فرزندان آن‌ها را بعد از تولد بربايد
اين اتفاق براي 500 كودك رخ داد
.كه من هم يكي از آنها بودم
آن كودكان، تعداد زيادي از كساني بودند كه در خانواده‌هاي
مرتبط با ارتش رشد كردند و قوي‌ترين يادآوران
.پروژهء مهندسي يك جامعهء بي‌عيب بودند
در حالي كه حزب حاكم همچنان در قدرت بود
يك گروه از مادران و مادربزرگان افراد ربوده‌شده توسط حكومت
.شروع به اعتراض در پلازا دِ مايو كردند
.آنها مانند كاراگاهان، شروع به جستجوي كودكان ناپديد شده كردند
بعد از سقوط حكومت نظامي، برخي از آنان پيدا شدند
و به خانواده‌هاي‌شان پيوستند
عده‌اي از اين افراد مرده بودند
.اما در بيش‌تر موارد هيچي از آن‌ها پيدا نشد
.ژنرال ويدلا به قتل، آدم‌ربايي و شكنجه متهم شد
...دوست دارم از عبارتي استفاده كنم كه نه فقط به من بلكه به مردم آرژانتين مربوط است
!!!حضار عزيز، ديگر نه
.او به حبس ابد محكوم شد
اين‌ها اولين آزمايش‌های فريدمن و پيروان او در آمريكاي لاتين بود
.با يك مشكل جدي ایدئولوژیکی
فريدمن قول داده بود كه اين سياست‌ها
فقط پولدارها را پولدارتر نمي‌كند بلكه
.آزادترين جوامع ممكن را هم ايجاد مي‌كند
.اين، يك جنگ عليه استبداد بود
سرمایه‌داری و آزادي دست به دست يكديگر داده بودند
اما ما در دههء 70 ديديم كه
كشورهايي كه از اين ايدئولوژي استفاده كردند
.كشورهاي ديكتاتوري نظامي شدند
نيكسون، به طور كامل از تحميل
.سياست‌هاي وحشيانهء بازار آزاد در ديكتاتوري‌هاي آمريكاي جنوبي حمايت مي كرد
اما وقتي اين سياست‌ها به سياست‌هاي داخلي آمريكا تبديل شد
.او از دوباره انتخاب شدنش در انتخابات رياست جمهوري نگران بود
.اين حكايتی كاملاً متفاوت است
مدرسهء شيكاگو و دنیای انگلیسی زبان
.فريدمن روابط دوستانه‌اي با نيكسون داشت
.تعدادي از دانشجويان او در شيكاگو به تازگي به دولت پيوسته بودند
.دونالد رامسفلد يكي از آنان بود
اما در سال 1971، با وقوع ركود اقتصادي
نيكسون از نظريه‌هاي فريدمن برگشت
.و دستور داد كه سياست كنترل دستمزدها و قيمت‌ها اعمال شود
.او رامسفلد را مسئول آن قرار داد
من مخالف كنترل قيمت‌ها و دستمزدها براي مدت طولاني هستم
اين كار باعث دخالت دولت در آزادي فردي است و فكر مي كنم كه غير قابل تحمل است
سياست اقتصاد كينزي موفق بود و
.و نيكسون دور دوم را با اكثريت مشكوكي برنده شد
.اين براي فريدمن يك ضربه بود
.سپس در سال 1979، مارگارت تاچر نخست وزير انگلستان شد
معلم مذهبي و فكري تاچر، همان معلم فريدمن بود
"فردريك فون هايك"
و تقريبا يك‌سال بعد، رونالد ريگان
.رئيس جمهور ايالات متحده شد
اكنون هم انگلستان و هم آمريكا، حكومتي با نگرش اقتصادي فريدمنيزم داشتند
وقتي كه مارگارت تاچرآمد، برنامهء او چند بخش داشت
كاهش مخارج دولت، كاهش نرخ ماليات
كاهش مالكيت دولتي و بهره برداري صنعتي
داشتن يك سياست پولي پايدار و متعادل
و كاهش نرخ تورم
در سه سال اول حكومت تاچر
.بي‌كاري در پست‌هاي اقتصادي دوبرابر شد و موجي از اعتصابات را به راه انداخت
.محبوبيت شخصي تاچر 25% كاهش يافت
شورش‌هايی در شهرهاي عمدهء بريتانيا به وجود آمد
.حتي تحسين‌كنندگان تاچر دچار شك و ترديد شدند
از طريق دولت تاچر، عملكرد اقتصادي مخلوط شده است
به همهء كساني كه به شدت منتظرند
تا عبارت "دور برگردان" را بشنوند
يك چيز دارم كه بگويم
برگرديد اگر مي‌خواهيد
بانو بازنمي‌گردد
فرديريك فون هايك به تاچر اصرار كرد كه
از سياست شوك درماني اقتصادي پينوشه استفاده كند
:تاچر جواب داد
در بريتانيا ما سازمان‌هاي دموكراتيك خودمان را داريم"
و به حد بالايي از اجماع نياز داريم
."بعضي از اقدامات انجام‌شده در شيلي اصلا قابل قبول نيست
به نظر مي‌رسيد كه عدم محبوبيت عميق تاچر
يك‌بار ديگر شروع می‌شود
چرا كه بنيادگرایی بازار آزاد به دلیل ضربه‌ای که به مردم زده بود
.و به دلیل سخت کردن زنده ماندن مردم در یک کشور دموکراتیک، به شدت منفور شده بود
کشور دموکراتیک جایی است که هیئت حاکم نیاز به جذب رضایت
.به وسیلهء چیزی غیر از دیکتاتوری نظامی دارد
آنچه که تاچر را از اعماق بیرون کشید و سرانجام، پروژه را نجات داد
.یک بحران بود. درواقع، نهایتِ یک بحران بود
.یک جنگ بود
ما برای اولین بار پس از سالها اینجا جمع شده‌ایم
.خاک دولت فخیمهء انگلستان توسط یک قدرت خارجی مورد هجوم واقع شده است
دولت تصمیم گرفته است که یک ضربهء بزرگ دریایی را وارد کند
به زودی همهء تمهیدات کامل خواهد شد
نیروی دریایی شکست ناپذیر اعلیحضرت به پیش خواهد رفت
بسیاری از مردم انگلستان، حتی نام فالکلند را هم نشنیده بودند
اما وقتی آرژانیتن به گروه کوچکی از جزایر حمله کرد
هزاران مایل دورتر در اقیانوس اطلس جنوبی
.تاچر یک فرصت را برای اثبات اعتبار خود به عنوان "بانوی آهنین" به دست آورد
.جنگ در کم‌تر از سه ماه تمام شد
هنگامی که سربازان به انگلستان باز می‌گشتند
.موجی از جشنهای میهن‌پرستی کشور را فراگرفت
.تاچر در انتخابات سال 1983 با اکثریت قاطعی به پیروزی رسید
او نمی‌توانست مانند آن‌چه که در شیلی اتفاق افتاد
.از شوک‌درمانی اقتصادی استفاده کند
.قوی‌ترین اتحادیه در انگلستان، اتحادیهء ملی کارگران معدن بود
وقتی شرکت ملی زغال سنگ تلاش کرد که معادن آن را تعطیل کند
.کارگران معدن اعتصاب کردند
بخش‌های مرکزی لندن شاهد
اعتصاب کارگران معدن و همدردان آنها بود که در حمایت از
کارگران معدن به راهپیمایی در شهر روی آورده بودند
این بدترین و بزرگ‌ترین اعتصاب در انگلستان از سال 1926 است
.و البته پرهزینه‌ترین آن
اعتصاب تقریباً یک‌سال طول کشید
.تاچر برای نابودی اتحادیه از هر وسیله‌ای که در دسترسش بود استفاده کرد
.سرانجام کارگران معدن شکست خوردند
تاچر از این پیروزی استفاده کرد
و انقلاب مکتب شیکاگو را به بریتانیا آورد
یک مجموعه از آگهی‌های بازرگانی پر زرق و برق یک برنامهء عظیم خصوصی‌سازی را ترویج می‌کردند
تاچر، صنایعی مانند: فولاد
آب
برق
گاز
ارتباطات
خطوط هوایی
و نفت را به فروش گذاشت
.مسکن های دولتی هم فروخته شد
حتی خدمات مشاوره‌ای هم فروخته شد
.سرانجام در سال 1986، خدمات مالی و بانکی از نظارت دولت خارج شدند
.نام این اتفاق را بیگ بنگ گذاشتند
امشب این‌جا کسی نیاز به یادآوری ندارد که بیگ بنگ، تنها یک آغاز است
قبل از تاچر در انگلستان
یک مدیر ارشد اجرایی 10 برابر یک کارگر متوسط درآمد داشت
.در سال 2007، این رقم 100 برابر شده است
قبل از ریگان در ایالات متحده
درآمد یک مدیر ارشد اجرایی 43 برابر یک کارگر متوسط بود
.در سال 2005، این درآمد 400 برابر شده بود
فریدمن به وضوح، اهمیت تاچر و ریگان در شیوع سیاست‌های دانشگاه شیکاگو
.در جهان را تصدیق کرد
انطباق تاچر و ریگان در ادارهء حکومت در یک زمان
اهمیت زیادی در اقبال رویکردهای مختلف
مردم دنیا به سیاست مالی و پولی آنها داشت
آنچه که توضیح می دهم، طرحی برای امید طولانی مدت
با روش دموکراسی و آزادی است
ما مارکسیسم و لنینیسم را در تپه‌های خاکستر تاریخ ترک کردیم
همان‌طور که دیگر حکومت‌های استبدادی را ترک کردیم
حکومت‌هایی که صدای آزادی و مردم را خفه می‌کردند
فراتر از پردهء آهنین
.حالا همهء ما داستان سقوط کمونیسم را می‌دانیم
این‌که غربِ ریگان و تاچر برای مردم بلوک سابقا کمونیست
تا این اندازه خوشبخت به نظر می رسید که
.خودشان تقاضای سیاست‌های بازار آزاد افراطی را کردند
حالا، این واقعیت، یک افسانه است
این حقیقت دارد که مردمی که در کشورهای کمونیست اقتدارگرا زندگی می کردند
.دموکراسی می خواستند
و همچنین این حقیقت دارد که آن‌ها می‌خواستند بروند و شلوار جین بخرند
.و مک دونالد بخورند. این حقیقت دارد
اما این به این معنی نیست که آن‌ها خواستار نوعی سرمایه‌داری غرب وحشی و
الیگارشی دیوانه‌وار و بدون حمایت اجتماعی هم بوده‌اند
بنابراین بسیاری از کشورهای شرقی، درواقع
وضعیت بدشان را تا امروز تحمل کرده‌اند
تاچر هر کاری کرد تا توانست قدرت اتحادیه ها در برتانیا را بشکند
اما در 1988، او به لهستان رفت تا
حمایت خود از اتحادیه کارگری "همبستگی" را نشان دهد
الآن دارید فرآیند کار را می‌بینید: از جایی که هستید
به جایی که می‌خواهید باشید
اعتصابات در لهستان به "هم‌بستگی" امکان شرکت
در انتخابات عمومی ژوئن 1989 داد
.این شروع موج تظاهرات در سراسر اروپای شرقی بود
در گذشته، اتحاد شوروی از نیروی نظامی
.برای از بین بردن جنبش‌های دموکراتیک استفاده می کرد
اما اتحاد شوروی یک رهبر جدید داشت
میخائیل گورباچف
کسی که تعهداتی چون گلاستنوست و پرسترویکا را داشت
او دربارهء یک راه سوم صحبت می‌کند
:حرکت تدریجی به سمت سوسیال دموکراسی از نوع اسکاندیناوی
.چیزی بین سرمایه‌داری بازار آزاد و کمونیسم
.گورباچف مسحور مردم و سیاست‌مداران غرب شده بود
.او با شهامت، مصمم و رهبری دلیر بوده است
گورباچف ایستاد و به چهرهء تک تک کمونیست‌های پیر
رژیم سقوط کرده نگاه کرد
در پایان سال، مشهورترین نماد تقسیم اروپا
فرو افتاد
برای فریدمن و پسران شیکاگو
.یک دنیای جدید ایجاد شده بود
در اتحاد شوروی
.گورباچف امیدوار بود رفته رفته یک اصلاحِ اقتصادی را ببیند
در سال 1991، گورباچف به گروه جی 7 در لندن دعوت شد
.او امیدوار به دریافت کمک‌های مالی برای اصلاحات اقتصادی تدریجی‌اش بود
اما در عوض، با یک شوک‌درمانی شدید روبرو شد
.هیچ کمکی وجود نداشت
.یک ماه بعد یک کودتا علیهِ او انجام شد
گروهی از سران افراطی حزب کمونیست
گورباچف را در خانه‌اش تحت بازداشت درآوردند
.تانک‌ها کاخ سفید یا همان پارلمان روسیه را محاصره کردند
در میان آشوب و برخوردهای خیابانی
واضح بود که سران کمونیست برای تثبیت موقعیت‌شان
مجبور بودند به زور متوسل بشوند
چنین درگیری بین مردم و نیروهای امنیتی
از نخستین روزهای انقلاب روسیه تا کنون دیده نشده است
با طلوع صبح، در میان دریایی از آهن پاره‌ها و آوارها
\معلوم شد که کودتا شکست خورده است
و ساختمان پارلمان روسیه بدون آسیب باقی ماند
ارتش بی‌حرکت ماند
و در داخل، یلتسین بیش از پیش قدرت یافت
.اینجا بهترین لحظهء زندگی یلتسین بود
.گورباچف آزاد شد و به مسکو بازگشت
.اما بیش‌تر قدرت خود را از دست داد
من به اصول اساسی مردم روسیه و
.رئیس جمهور روسیه آقای یلتسین احترام می گذارم
.در دسامبر 1991، اتحاد شوروی منحل شد
.این یک شوک عمیق برای مردم روسیه بود
حالا یلتسین مسئول سیاست اقتصادی فدراسیون روسیه بود و
.به این شکل، بازار آزاد به روسیه آمد
.آشوب به وجود آمد
پذیرش سیاست‌های مدرسهء شیکاگو در روسیه
.سرآغاز فصل جدیدی از تلاش‌های بازار آزاد بود
این دیگر سراسر شوک بود، نه درمان
با وجود تلاش‌های عمومی برای ارتقای محبوبیت سرمایه‌داری
واقعیت این بود که شانس به تعداد اندكي از تاجرين روی آورده بود
.صنایع کشور در یک معامله به فروش رسیدند
مطبوعات روسیه، مشاوران یلتسین را
.پسران شیکاگو خواندند
شوک درمانی یلتسین به این معنا بود که در سال 1992
مصرف متوسط روس‌ها، 40% کمتر از سال 1991 شد
یک سوم مردم روسیه به خط فقر رسیدند
و دستمزدها برای چندین ماه پرداخت نشده ماندند
یک کارشناس، امروز پیش بینی کرد که 140 میلیون روسی
به زودی در زیر خط فقر خواهند بود
فساد گسترش یافت، جرم‌های سازمانی به حد انفجار رسید
.مسکو، یک غرب وحشی جدید شده بود
.اکثریت مردم روس با دیدگاه افراطی پسران شیکاگو برای کشورشان مخالف بودند
در مارس 1993، پارلمان یک تصمیم بسیار سخت گرفت
.پارلمان رأی داد که قدرت‌های ویژه‌ای که به یلتسین داده بودند را لغو کنند
.یلتسین اعلام وضعیت فوق العاده کرد
.دادگاه قانون اساسي،حكم به غيرقانوني‌بودن اين كار داد
در 21 سپمتامبر، یلتسین حالتی به نام "وضعیت پیونشه" را به خود گرفت
.و پارلمان را منحل کرد
از امروز، قوهء مقننه را به حال تعلیق در می‌آورم و
.فعالیت‌های پارلمان فدراسیون روسیه را کنترل می‌کنم
غرب شلاق خود را بر پشت یلتسین زد
ما احساس می کنیم که یلتسین
بهترین امید برای دموکراسی در روسیه است
دو روز بعد،پارلمان رأی به متهم‌بودن یلتسین داد
.با رأی 636 به 2
هزاران نفر از طرفداران پارلمان دورتادور آن را گرفتند
.و به سمت مرکز تلویزیون راهپیمایی کردند
.به نظر می‌رسید که طرفداران پارلمان پیروز شده‌اند
.یلتسین از محل تعطیلات خود به سمت مسکو پرواز کرد
آن شب 100 نفر از معترضین کشته شدند
.و اين باعث عقب‌نشيني مسئولين دولت يلتسين شد
در چهارم اکتبر، او به سربازان دستور متوقف‌کردن کار پارلمان را داد
.ساختمان‌هایی که او 2 سال قبل از آنها دفاع کرده بود بمباران شدند
...می‌فهمی؟ آنها آدمکش‌اند
:وارن کریستوفر، وزیر خارجه آمريكا گفت
ایالات متحده معمولاً از توقف کار پارلمان‌ها حمایت نمی‌کند"
."اما این بار موقعیت فوق‌العاده بود
.اکنون یلتسین، قدرت مطلق را در دست داشت
با نصیحت پسران شیکاگو
.او نوعی سرمایه‌داری را در روسیه حاکم کرد
تاجایی که صنایع دولتی فروخته شد و
ردهء جدیدی از تاجران میلیاردر با
.نفوذ بسیار زیاد سیاسی به وجود آمدند. یک الگارشی واقعی
در سال 1998، 80% کشاورزان روسیه ورشکست شدند
.و 70000 کارخانهء دولتی تعطیل شدند
.در عرض 8 سال تعداد مردمی که زیر خط فقر زندگی می کردند به 72 میلیون نفر افزایش یافت
در ضمن، مسکو به شهری تبدیل شد که
.بیش‌ترین تعداد میلیاردر را در میان شهرهای جهان داشت
یک دشمن جدید
عصر بخیر. ممنون که تشریف آوردید. امروز
افتخار دارم اعلام کنم اسم دونالد رامسفلد را
به عنوان وزیر دفاع جدید
من چشم‌انتظار خدمتی دوباره به کشورمان هستم
.رامسفلد قبلا یک‌بار دیگر هم وزیر دفاع جرالد فورد شده بود
.آن‌زمان دشمن فرضی که ما باید از آن می‌ترسیدیم اتحاد شوروی بود
بی‌تردید من نمی‌گویم روس‌ها درحال حمله به ما هستند
بلکه شرایط را توضیح می‌دهم
من نمی‌گویم که روسها 10 فوت بلندتر شده‌اند
می‌گویم که آنها 5/3 بودند، الان 5/9 هستند و در حال بلندتر شدنند
.حالا یک دشمن تازه در نزدیکی خانه بود
در دهم سپتامبر 2001
رامسفلد طرح خود برای خصوصی‌سازی ارتش را
.در یک سخنرانی عنوان کرد
.میلتون فریدمن احساس غرور می‌کرده است
او گفت: موضوع امروز دشمنی است که می‌تواند تهدید کننده باشد
.یک تهدید جدی علیه امنیت ایالات متحده
این دشمن یکی از آخرین استحکامات دنیای اقتصاد متمرکز است که
.با برنامه‌های 5 ساله حکومت می‌کند
شاید این دشمن شبیه به شوروی به نظر برسد
.اما شوروی دیگر از بین رفته و این دشمن جدید به خانهء ما نزدیک تر است
.این دشمن، بوروکراسی موجود در پنتاگون است
امروز، ما جنگ علیه بوروکراسی را اعلام می کنیم
روز بعد، پرواز شماره 77 آمریکن ایرلاینز
.به ساختمان پنتاگون برخورد کرد و 184 نفر کشته شدند
شوک 11 سپتامبر
درباره‌ی احساسات بعد از این حملات فکر کنید
آنها که هستند؟ از کجا آمده اند؟
چرا از ما متنفرند؟
. یکپارچگی فكري مردم از بین رفته بود
ما دیگر در جهانی که قبلاً فکر می کردیم زندگی نمی‌کردیم
و ما آن‌چه از رهبران سیاسی می‌شنیدیم، می‌پذیرفتیم
. هر آن چه که ما قبل از حملات، گمان می‌کردیم و می فهمیدیم، دیگر ارزشی ندارد
"یک عبارت جدید به وجود آمد: "افکار پس از 11 سپتامبر
.و اتفاقی که افتاد این بود که ناگهان داستان‌های جدید جادویی پدیدار شدند
ما در یک برخورد تمدنی بودیم؛ دنیایی که ناگهان در آن پا گذاشته بودیم
.که در آن یک محور شرارت وجود داشت، و ما در جنگ علیه تروريسم قرار گرفته بودیم
این جنگ انتزاعی بدون پیروزی
.عواقب بزرگ اقتصادی را در بر داشت
قبل از 2001، به ندرت پیش می‌آمد که امنیت داخلی به مثابه یک صنعت باشد
.اما امروز این صنعت از ترکیب هالیوود با موسیقی هم بزرگتر است
مابین 11 سپتامبر 2001 تا 2006
دپارتمان امنیت داخلی، 130 میلیارد دلار را برای
.پیمان‌کاران خصوصی امنیتی حیف و میل کرد
.این گره مصیبت‌بار سرمایه‌داری است
. یک اقتصاد جدید بر روی ترس بنا شد
این یک مبارزهء به یاد ماندنی از
تقابل خوب و بد است
جنگ علیه تروریسم قسمت اول
بهترین دفاع در مقابل تروریسم
یک تهاجم جهانی به خود تروریسم است
در هر جایی که می‌خواهد باشد
.مرحله‌ی اول این جنگ، بمباران افغانستان بود
.حکومت طالبان به سرعت سقوط کرد
.عواقب بعدی جنگ بسیار بغرنج‌تر بود
جنگ ما علیه تروریسم در افغانستان آغاز شد
اما به آن‌جا ختم نخواهد شد
ما به دنبال بازداشت‌شدگانی هستیم که می‌توانیم از آنها برای جمع آوری اطلاعات استفاده کنیم
"گوانتانامو اولین جایی بود که تکنیک‌های "راهنمای کوبارک
.به صورت صریح و در منظر عموم ت وسط نیروهای آمریکایی استفاده می‌شد
.این کار با مجوز رسمی کاخ سفید انجام می‌شد
و در تلوزیون‌های سراسر دنیا پخش می شد
جداسازی، هم فیزیکی و هم روانی
حتی یک لحظه هم نبايد از دلهره رهایی بیابند
تا ظرفیت مقاومت افراد با استفاده از گیجی بیش از حد کاسته شود
زندانی‌ها باید تمام وقت ساکت بمانند
و هرگز اجازهء صحبت با یکدیگر را نداشته باشند
سه نفر از زندانی ها به نام‌های آصف اقبال، راحل احمد
.و شفیق رسول اهل تیپتون انگلستان بودند
آنها دو سال از زندگی خود را در گوانتانامو گذراندند
.و بعد بدون هیچ اتهامی آزاد شدند
.ذهنی بله. با هیچ‌کس نمی‌توانستی حرف بزنی، هیچ کاری نمی‌توانستی انجام دهی حتی نمی‌توانستی روی پاهایت بایستی
:هیچ کار جز اين‌كه يك جا بنشيني و فكر كني كه
چه خبر شده؟ من کجا هستم؟ نمی‌توانستی بکنی"
ما بقیهء عمرمان را اینجا می‌مانیم؟ آیا به خانه‌مان برمی‌گردیم؟
"آیا دوباره خانواده‌مان را می‌بینیم؟
از 779 زندانی که در گوانتانامو نگه‌داری می‌شدند
.فقط جرم 3 نفر اثبات شد
الآن، تنها چیزی که از آن مطمئن هستم این است که آن‌ها آدم‌های بدی هستند
:این یک پیام واضح برای کل دنیا بود
."اگر سر راه ما باشید این اتفاق برای شما هم خواهد افتاد"
جنگ علیه تروریسم قسمت دوم
جنگ عليه تروريسم جنگ عليه يك نفر نيست
و عليه يك كشور خاص هم نيست
.براي حمله به عراق چند توجيه وجود داشت
اما اگر آمريكا واقعاً مي‌خواست به جايي حمله كند
كه احتمالاً رهبران القاعده آنجا پنهان شده‌اند
و درحال فروش تسليحات اتمي و تكنولوژي هسته‌اي به ديگر كشورها هستند
.در آن صورت، پاكستان انتخاب واضحي بود
.چرا كه هم ارتباط نزديك با طالبان داشت و هم يك حكومت ديكتاتوري نظامي در راس آن بود
.اما به جاي پاكستان، جرج بوش عراق را به عنوان هدف خود انتخاب كرد
.كشوري كه سومين ذخاير بزرگ نفتي جهان را دارد
جنگ همچون شكنجهء توده ای
اكنون طرح جنگي وزارت دفاع
به ديگر جنگ‌هاي خليج شباهتي ندارد
اين بيشتر به حمله به پاناما در سال 1989 شباهت دارد
سي بي اس نيوز اعلام كرده بود كه اين جنگ در "روز-آ" شروع شده است
آ به معني حمله هوايي، حمله هوايي براي نابودي
آن‌ها سربازان صدام را در بدترين حالت رها كرده‌اند
و مي‌گويند كه بايد مانند صاعقه بر سرشان بباريم يا به قولي از شوك و بهت استفاده كنيم
اگر پنتاگون طرح جنگي خود را رها نكند، روز اول مارس
نيروي هوايي و دريايي چيزي بين 300 تا 400 موشك كروز را
به سمت عراق شليك خواهند كرد
يعني بيش‌تر از آنچه كه در كل 40 روز جنگ اول خليج شليك شد
.اين حجم از آتش هرگز قبل از اين ديده نشده است
.حتي فكرش را هم نمي‌شد كرد
هالا اولمان يكي از مؤلفانِ مفهوم "شوك و بهت" است
.كه بر ميزان زيادي از تسليحات دقيق هدايت شونده تكيه دارد
به اين شكل، شما در اثر يك بمباران همزمان چيزي شبيه به بمب هسته اي هيروشيما را پياده مي كنيد
اين بمباران نه چند روز و هفته بلكه فقط چند دقيقه طول خواهد كشيد
دراين حالت شما شهر را ساقط مي‌كنيد. يعني انرژی‌شان را مي‌گيريد، آب‌شان را مي‌گيريد
و با لشكركشي زميني بيرحمانه
در طول 2، 3، 4، يا 5 روز
.از نظر فيزيكي، احساسي و رواني كاملا از كار مي‌افتند
شب گذشته، يك مايل مربع از مركز شهر بغداد تبديل به قطعه اي از جهنم شده بود
در طول اولين موج بمباران‌ها
شهروندان بغدادي از نوعي "محروميت حسي" رنج مي‌بردند
يعني دقيقاً مشابه آنچه كه در "راهنماي كوبارك" آمده بود
در آشوب‌هاي به وجود آمده از سقوط صدام
.ايالات متحده اقدام چنداني براي جلوگيري از غارت‌ها انجام نداد
حتي برخي مقامات رسمي ايالات متحده در اين فكر بودند كه
.اين شروعي براي غارت عراق است
:جان آگرستو، مدير بازسازي آموزش عالي عراق مي‌گويد
.غارت مدارس به عنوان فرصتي براي يك شروع خوب است
زيرا درواقع، قبل از شروع جنگ
.عراق بهترين سيستم آموزشي را دركل منطقه داشت
.و تقريبا 89% عراقي‌ها با سواد بودند
در مقابل، در نیومکزیکو به گزارش جان آگرستو
.تقريباً 46% مردم بي‌سواد بودند
عراق با سه نوع شوك روبرو شد
.كه هر سه تاي آنها با هم كار مي‌كردند و يكديگر را تقويت مي‌كردند
اول شوك جنگ بود كه
بلافاصله بعد از آن، شوك‌درماني اقتصادي را در پي داشت
.شوكي كه توسط پل برمر تحميل شد
و در برابر آن تحول اقتصادي
يا شوك اقتصادي خيلي سريع، مقاومت به وجود آمد
شوك سوم وارد کردن فشار بود. فشارهایی مثل شكنجه
.سه جور شوك مختلف
شوك اقتصادي
در مي سال 2003
.پل برمر به سمت عراق حركت كرد
دو هفته قبل از ورود او به عراق
.كشور به عنوان منطقهء آزاد تجاري اعلام شده بود
ما بسياري از مسئولان نيروهاي ائتلاف را براي
.تعيين جهت اقتصاد عراق درنظر گرفته‌ايم
برمر چيز زيادي از عراق نمي‌دانست
.اما به "سرمایه‌داری فاجعه" به خوبي واقف بود
او «عملیات مشاوره ی بحران» را به راه انداخته بود
آن هم در آغاز رونق امنیت درون مرزی
.امروز، روز بسيار مهمي در بغداد است
برمر چهار ماه اول را
.در مطالعهء قوانين كلاسيك دانشكده شيكاگو گذراند
رامسفلد عراق را
.كشوري داراي جذاب‌ترين قوانين مالياتي و سرمايه‌گذاري در دنياي آزاد توصيف كرد
يكي از اولين اقدامات برمر
.اخراج 500هزار كارمند دولت بود
اين كار، بخشي از برنامهء بعث‌زدايي
.به وسيلهء دولتهاي قدرتمند بود كه توسط فريدمن ارائه شده بود
.برای بازسازی عراق وعده ی پول داده شده بود
سرمايه گذاري ما در آينده ء عراق و افغانستان
.اين بزرگ‌ترين تعهد ما در نوع خود از زمان طرح مارشال تا كنون است
.اما درواقع قضيه برعكس بود
طرح مارشال براي تقويت صنايع اروپايي در نظر گرفته شده بود
اما پول‌هاي آمريكا درعراق به شركت‌هاي آمريكايي پرداخت مي‌شد
و اگر هم كار را به عراقي ها واگذار مي‌كردند
.درانتهاي يك سري از پيمانكاران دسته دوم قرارشان مي‌دادند
شركت‌هاي آموزشي، قراردادهايي به مبلغ100 ميليون دلار دريافت مي كردند
تا پيش نويس برنامهء آموزشي و چاپ كتاب‌هاي درسي براي سيستم آموزشي جديد را انجام دهند
هزينهء قرارداد مديريت و مشاور تكنولوژيكال براي مسائل اصلي
در ساخت يك سيستم بازار محور در عراق
.در حدود 240 ميليون دلار بود
به طور مثال موسسه تحقيقاتي تريانگل براي
نظارت بر اجراي دموكراسي در عراق
.قرادادي به ارزش 466 ميليون دلار دريافت كرد
.و به شركت هاليبرتون به علاوهء هزينهء اصلي قرارداد، مبلغ 20 ميليارد دلار اضافه پرداخت شد
شركت پارسونز در قبال ساخت 142 كلينيك، تنها 186 ميليون دلار دریافت کرد
.كه فقط 6 تاي آنها به صورت كامل ساخته شد
زيرساخت‌هاي تأمين برق و آب به خوبي بهبود يافتند اما
با اين وجود، در 4 سال اول، ميلياردها دلار براي اين كار پرداخته شد
ما داريم در اينجا موفق مي شويم و وقتي موفق شديم
چند كار مهم را انجام خواهيم داد. نه فقط براي 25 ميليون عراقي
بلكه كارهايي براي خدمت به منافع غرب و در كل منطقه
.حتي ارز جديد عراقي هم در خارج از كشور چاپ شد
اجازه بدهيد براي شما مثالي در اين مورد بزنم
ايالات متحده براي نظارت بر كار پيمانكاران خصوصي كه برنده شده بودند
.به پيمانكاران خصوصي ديگر پول مي‌پرداخت
!ما كار مي خواهيم
من در سال 2004 در بغداد بودم
و مصادف بود با دوره اي كه بمب‌گذاريهاي منظم در بغداد شروع شده بود
درواقع، شبي كه من به آنجا رسيدم، يك بمب در نزديكي هتل ما منفجر شد
اما چيزي كه در آن ميان براي من مهم بود
اين بود كه با وجود خشونت و آشوب
.عراقي‌ها روز بعد به اعتراضات خياباني روي آورده بودند
و در آن اعتراض در شهر نجف 19 نفر كشته و 100 نفر زخمي شدند
.و چيزي كه به شدت خواستار آن بودند، انتخابات بود
.آنها حق‌شان را در اظهار نظر در دوران بعد از صدام می‌خواستند
.در اولین روزهای بعد از اشغال، اعتراضات مسالمت‌آمیز بود
اما وقتی با گذشت زمان، معترضین شاهد تغییری نبودند
.عراقی‌های بیشتر و بیشتری به مقاومت مسلحانه روی آوردند
.خشونت‌ها از کنترل خارج شده بود
همانند 3 دهه قبل از این در آمریکای جنوبی
.برای هشدار به دیگران جنازه‌ها را در کنار جاده‌ها می‌ریختند
اینها عراقی‌های ناپدید شده هستند
.برای سرکوب مخالفان، اقدامات فوق‌العاده تهاجمی نیاز بود
شوک اجبار
در طول سه سال و نیم اول اشغال عراق
.تعداد 61500 عراقی بازداشت شدند
.در بهار 2007، 19000 نفر همچنان در حبس به سر می‌بردند
آنان در زندان با استفاده از روش‌هایی که در دهه‌ی پنجاه
توسط سی آی ای و بر اساس آزمایش های ایون کامرون
طراحی شده بود بازجویی شدند
به گزارش صلیب سرخ
مقامات نظامی ایالات متحده پذیرفته‌اند که
.بین 70 تا 90% بازداشت‌های عراق به اشتباه بوده است
به نظر می‌رسید که آشوب‌های عراق به معنی شکست شوک‌درمانی باشد
.اما با این حال در عراق "سرمایه‌داری فاجعه" به راه افتاده بود
و اکنون، فاجعه ی به بار آمده خود به خود زمینه مناسبی برای برداشت سود است
بهره جویی از جنگ
هزینه‌های نظامی آمریکا از سال 2001 تا کنون تقریباً 2 برابر شده است
.نزدیک به 700میلیارد دلار در سال
همان‌طور که مدتها پیش در سال 1961، رئیس جمهور آیزن هاور خطرات
.قدرت زیاد نظامی را گوشزد کرده بود
این ترکیب قدرت بیش از حد نظامی
و صنایع بزرگ ارتشی در آمریکا تازگی دارد
و ما باید در برابر تأثیرات ناخواسته‌ی آن
خودمان را حفظ کنیم
چه به دنبال آن باشیم چه نباشیم
ما نباید به "مجتمع صنعتی-نظامی" اجازه دهیم
.آزادی و دموکراسی ما را به خطر بیاندازد
.جنگ عراق، خصوصی‌سازی‌شده‌ترین جنگ در طول تاریخ مدرن است
منطقهء سبز بغداد یک نسخهء افراطی از آن‌چیزی است که
.در سراسر دنیا در حال روی‌دادن است
.دنیای امنی که از آشوب‌های بیرون محافظت می شود
در سال 1991، در جنگ اول خلیج فارس
.به ازای هز 100نفر سرباز، یک پیمانکار وجود داشت
در سال 2003 در آغاز جنگ عراق
.به ازای هر 100 نفر سرباز، 10 پیمانکار موجود بود
.و در سال 2006، این تعداد به 33 پیمانکار به ازای 100 نفر سرباز رسید
.و در سال 2007 تعداد پیمانکاران 70 نفر شد
و درنهایت، در ژولای 2007
.تعداد پیمانکاران از تعداد سربازان بیشتر شد
.این خیلی فراتر از آن‌چیزی بود که فریدمن امید اجرایش را داشت
تنها چیزهایی که آنها را از حالت ملی خارج نمی کنم
نیروهای ارتش، دادگاه‌ها
.و برخی از جاده‌هاو بزرگراه‌ها
یکی از بزرگت‌ین پیمانکاران این جنگ
.بلک واتر بود
در شورش‌های ریل 2004 در نجف
.بلک واتر فرماندهی نیروهای آمریکایی را به عهده گرفت
.در عملیات‌های انجام‌شده ده‌ها عراقی کشته شدند
ایالات متحده هزینهء پیمانکاران خصوصی برای تقابل با قوانین عراق را جبران می کرد
بنابراین می توانستند در حبابی از بی قانونی هر کاری بکنند؛ کمی شبیه به گوانتانامو
سؤال می کنم از وزیر دفاع شما که در طول دو ماه گذشته
چه قانونی بر اعمالشان حاکم بوده؟
منم می‌خواستم ازش بپرسم. ادامه بده.
!کمک
همانطور که شوک درمانی کامرون، بیمارانش را بدتر و مریض‌تر کرده‌بود
شوک‌های متعددی که به عراق وارد شد
.این کشور را دچار بی قانونی، خشونت و آشوب فرقه ای کرد
در زمان اعدام صدام در سال 2006
.هر هفته 1000 عراقی کشته می شدند
کمیسیون عالی مهاجران سازمان ملل در آپریل 2007 اعلام کرد
که تقریبا 4 میلیون نفر از مردم عراق از خانه های خود آواره شده
و صدها هزار نفر کشته شده اند
من فکر می کنم که مورخان به وضوح خواهند نوشت
.که ما در اینجا کارهای عالی و با شکوهی را انجام دادیم
ننگ بر آمریکا مرگ بر بوش
.این تظاهرات علیه تروریسم آمریکایی است
آمریکایی ها زنان و کودکان را بازداشت می کنند و می کشند
به پیرها توهین می کنند و جوانان را می کشند
آمریکا تروریسم است و تروریسم، آمریکاست
دنیایی از مناطق سبز و قرمز
وقتی طوفان کاترینا در آگوست 2005 ایالات نیواورلئان را نابود کرد
.دنیا از دیدن "فاجعه ی تبعیض نژادی" شوکه شده بود
پولدارها با ایمنی بالا از شهر خارج شدند اما
ده ها هزار نفر از مردم آسیب پذیر در شهر ماندند
.بدون آن‌که کم‌ترین کمکی از سوی دولت به آن‌ها شود
در حالی که شهر همچنان در زیر آب بود، به آنجا رفتم
و آنچه را که در عراق مشاهده کرده بودم، در حال تکرار دیدم
.البته نه در نتیجهء جنگ، بلکه در نتیجهء فاجعهء عظیم طبیعی
میلتون فریدمن در سال 2006 سه ماه پس از
طوفان کارینا، درحالی که آخرین توصیهء خود در رابطه با سیاست‌های جهان سومی را
به صورت یک مقاله در وال استریت ژورنال
.به چاپ رسانده بود مرد
او گفته بود: همانطور که خانه ها از بین رفته اند
مدارس هم نابود شده اند
.و اکنون کودکان در سراسر ایالت پراکنده شده اند
این غم انگیز است؛ اما یک فرصت مناسب برای تغییر اساسی در
.سیستم آموزشی نیز هست
او در فکر خصوصی سازی کل مدارس این شهر بود
این به نوعی واپسین پیغام بود
.من فرآیندی مشابه را در سریلانکا بعد از سونامی سال 2004 دیدم
مردمی که کنار ساحل زندگی می کردند
از بازگشت به زمین‌هاشان منع شدند
بنابراین، دولت توانست، زمینها را برای ساخت هتلهای لوکس به فروش برساند
و این دقیقاًهمان چیزی است که من آن را دکترین شوک یا
حمله‌ی نظام‌مند به محیط‌های عمومی
.بعد از وقوع فاجعه می‌نامم
وقتی که مردم همه‌ی حواس‌شان به مسائل اضطراری زندگی است
.تا از آنها مراقبت کنند، این حمله انجام می‌شود
شايد اولين اقدامي كه براي مقاومت انجام مي‌شود
امتناع از پاك كردن حافظه‌يمان باشد
نائومی کلاین در سال 2008 به اتفاق بیوه ی اورلاندو لتلیر
.از ویلای گریمالدی دیدن کرد
این ویلا یادگار ظلمهای رژیم پینوشه
و شکست نهایی اوست
این ویلا در طول شوکهای اقتصادی مرکز اصلی شکنجه بود
این آن چیزی است که شما در کتابتان از آن سخن گفتید
سلولهای انفرادی که در آن فقط می شد سرپا ایستاد
من از پینوشه خوشم نمی آمد اما
فکر می کنم او خیلی چیزها به ما یاد داد
.دربارهء زشتخویی از او یاد گرفتیم
.در سال 1998، پینوشه در لندن بازداشت شد
.متحد قدیمی او، مارگارت تاچر در کنار او ایستاده است
.من می دانم که چقدر به تو مدیونم
30سال راه طی شد تا آزمایش اقتصادی پینوشه
.به کل دنیا و به عراق برسد
اما با وجود گذشت 30 سال، شباهت بین اتفاقات گذشته و امروز تکان دهنده است
بین کمپ زندانیان پینوشه و
.زندان گوانتاناموی جرج بوش
.بین آنهایی که در شیلی و در عراق ناپدید شدند
بین آزمایشات اوان کامرون و
.شکنجه های زندانیان ابوغریب
او با استفاده از شوک الکتریکی، همهء گذشتهء بیمار را پاک می کرد
و به جای آن ایده های جدید القاء می کرد
.اما جانین مقاومت کرد
در سال 1998، سازمان سیا پذیرفت که غرامت جانین
.و دیگر بیماران اوان کامرون را بپردازد
جانین، آیا از این که آنها سعی کردند تو را بشکنند
و تو سخت مقاومت کردی و پیروز شدی احساس غرور می کنی؟
بله احساس غرور می کنم؛ احساس غرور می کنم
.چون من باید مقداری بذر قدرت در درونم داشته باشم
.مبارزه با حکومت کار بسیار بسیار سختی است
.مردم به من می گفتند: جانین، با حکومت مبارزه نکن
.چت شده؟ آنها خیلی قوی هستند
.اما من ایمان داشتم که پیروز می شوم
پایان یک عصر
.بی ثبات بودن، در ذات بازارهای آزاد است
.حباب ها باد می شوند، و سپس، به ناچار، پشت سرهم می ترکند
از زمان خصوصی سازی معروف به "بیگ بنگ" در دههء 80
.چندین شوک اقتصادی به بازارها وارد شده است
در "دوشنبهء سیاه" در سال 1987
.بازارها به شکل واضحی سقوط کردند
.این بزرگترین کاهش درصد یک روزه در تاریخ بازار سهام شد
.و "چهارشنبهء سیاه" در سال 1992 اتفاق افتاد
.زمانی که بورس بازان در برابر پوند، پولهای زیادی را در شرط بندی برنده شدند
.سقوط بورسهای آسیایی در سال 1997 اتفاق افتاد
.در عرض یک سال، 600 میلیارد دلار از بازار سرمایهء آسیا ناپدید شد
و در سپتامبر سال 2008
.بازارهای مالی فرو ریختند
.بازارها به درستی کار نمی کنند
.شیوع عدم اطمینان همه جا را فرا گرفته
حمام خون بانکداران
در 15 سپتامبر، بانک "برادران لیمان" اعلام ورشکستگی کرد
یک هفته بعد
معلوم شد که برخی کارمندان در دفترهای نیویورک دو و نیم میلیارد دلار پاداش گرفته اند
تخمین زده می شود که شرکتهای وال استریت در سال 2008، 18/4 میلیارد دلار پاداش پرداخت کرده اند
.سال سقوط
با وجود قدرت عجیب پوپولیستها در لفاظی
و ایستادگیشان برای نجات مِین استریت
نه وال استریت
.ما شاهد انتقال حجم عظیمی از دارائی بودیم
انتقال دارائی از دست عموم مردم
از دست دولت، مالیاتهای گرفته شده
از مردم
.به دست افراد و شرکتهای ثروتمند در دنیا
.نیازی نیست بگویم که اینها شرکتها و افرادی هستند که باعث به وجود آمدن این بحران شده اند
[آلان گرینسپن- رئیس سابق بانک مرکزی]
.ما در میان یک سونامی اعتباری و مالی در کشور هستیم
من متوجه یک نقص شده بودم؛ اما نمی دانستم که چقدر مهم و دائمی است
.با این حال از وجود چنین واقعیتی به شدت مضطرب شده بودم
.بحران مالی ایالات متحده باعث پیروزی مقتدرانهء اوباما در انتخابات شد
.آمریکایی ها تغییرات زیادی را می خواستند
همه، وجود این بحران را
به عنوان نتیجهء مستقیم این ایدئولوژی خاص
.یعنی مقررات زدایی و خصوصی سازی، درک کرده اند
.بزرگی مقیاس این بحران، تغییرات آینده را نوید می دهد
دکترین شوک به عنوان یک استراتژی
.برای کار کردن بستگی تام دارد به این که ما درباره آن چیزی ندانیم
آنچه که به من امید می دهد این است که
.این تاکتیک دیگر از کار افتاده است
.زیرا عنصر غافلگیری و بهت زدگی، دیگر وجود ندارد
.ما بر آن مسلطیم و دیگر کار نمی کند
.ما در حال مقاوم شدن در برابر شوک هستیم
آخرین باری که دنیا از بحران مالی شبیه به این رنج برد
مردم به استفاده از سیاستهای کینزی روی آوردند
اعتقاد راسخ من این است که تنها چیزی که ما را می ترساند
.خود ترس است
بیش از 2 میلیون نفر به واشنگتن آمدند تا
اولین سخرانی رئیس جمهور اوباما را بشنوند
بسیاری از روزنامه ها این اتفاق را با گردهمایی برای روزولت مقایسه کردند
این روزها بسیاری از مردم
.اوباما را با فرانكلین روزولت مقایسه می کنند
بنابراین می خواهم دربارهء روزولت داستان جالبی را بگویم
البته می تواند جعلی باشد
زمانی که تعدادی از اعضای ترقی خواه اتحادیه به ملاقات او آمدند
و به او برخی از سیاستهای جدید ترقی خواهانه را
که می خواستند بخشی از "سیاست جدید" باشد را پیشنهاد دادند
:او حرفهایشان را شنید و در پایان گفت
"الان بروید و کاری کنید مجبور به انجامش شوم"
آیا می دانید در سال 1937 که سال "سیاست جدید" بود
چند اعتصاب در کل کشور انجام شد؟
تعداد 4740 اعتصاب در طول 20 روز
و آیا می دانید در سال 2007 چند اعتصاب انجام شد؟
21
و حالا دلیل یادآوری این تاریخ مبارزه این است که
.می خواهد به ما چیز مهمی را بگوید
.چیزی که ما در این لحظه نیاز به یادآوری آن داریم لحظه ای که بسیار خطرناک است
می گوید: اگر ما بخواهیم به این بحران اقتصادی واکنش نشان دهیم
و دنیایمان را به دنیایی سالمتر، عادلانه تر و آشتی گونه تر تبدیل کنیم
.باید پا به خیابان بگذاریم و مجبورشان کنیم متشکرم